วันที่ 16 กันยายน 2568 ทันทีที่ “ครม.หนู 1” ได้รับโปรดเกล้าฯ ก็จะเข้าสู่ขั้นตอนการถวายสัตย์ปฏิญาณ และแถลงนโยบาย น่าสนใจติดตามว่า นโยบายดับไฟใต้ของรัฐบาลนายกฯหนู จะสั้นแค่บรรทัดกว่าๆ เหมือนรัฐบาลแพทองธารหรือไม่ หลายฝ่ายคาดหวังว่าน่าจะไม่เป็นแบบนั้น เนื่องจากนายกฯอนุทิน ควบตำแหน่ง รมว.มหาดไทย และมีภารกิจรับมอบพื้นที่ชายแดนใต้จากทหาร ให้ อส.ดูแลแทน ในปี 2570
ทุกคนที่สนใจปัญหาภาคใต้จึงคาดหวังว่า นโยบายของรัฐบาลชุดใหม่น่าจะมีอะไรดีๆ มากกว่ารัฐบาลเพื่อไทย 2 ชุดก่อนหน้า ตลอดหลายปีที่ผ่านมา สถานการณ์ไฟใต้แม้ทุเลาลงในแง่ของความโหดร้ายรุนแรง แต่ความซับซ้อนดูจะมีมากขึ้น และกลายเป็นว่าไทยมีโอกากาสพ่ายแพ้ หรือสุ่มเสี่ยงเสียดินแดน หรืออย่างน้อยก็สูญเสียอำนาจการปกครองในดินแดนปลายด้ามขวานมากกว่าในอดีต พูดง่ายๆ คือ ยิ่งสู้ยิ่งเสี่ยง สาเหตุเกิดจากความไม่แน่ชัด และไม่สะเด็ดน้ำใน 7 เรื่องสำคัญที่รอความชัดเจนจากรัฐบาลอนุทิน
1.พูดคุยสันติสุข
– จะคุยต่อหรือไม่
– ถ้าคุยต่อแบบเดิม ก็ตั้งคณะพูดคุยฯ
– หรือจะคุยแบบใหม่ คุยทางลับ ก็ควรมีนโยบายออกมา
2.-ถ้าเลี่ยงพูดคุยไม่พ้น จะไปต่อกับ JCPP (แผนปฏิบัติการร่วมเพื่อสร้างสันติสุขแบบองค์รวม ที่เห็นชอบกับ BRN) หรือไม่
3.นโยบายการใช้กฎหมายพิเศษ จะเพิ่ม/ลด คงไว้ หรือยกเลิก
– พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ (ยกเลิกไปแล้ว 15 อำเภอ คงเหลือ 18 อำเภอ)
– กฎอัยการศึก
4.นโยบายปราบยาเสพติด ซึ่งระบาดหนักในพื้นที่ และเกี่ยวโยงกับปัญหาความไม่สงบ
– วาระพืชกระท่อม ปฏิบัติการ 120 วัน จะสานต่อหรือไม่ (ต้นตอ น้ำกระท่อมสี่คูณร้อย)
– นโยบายกัญชาเสรี จะควบคุมอย่างไร
– นโยบายใช้กฎอัยการศึกปราบผู้ค้ายา จะเดินต่อหรือไม่
5.- นโยบายพัฒนาจะเดินหน้าต่ออย่างไร ?
– ศอ.บต.มีโครงการขนาดใหญ่หลายโครงการ เช่น Twin Cities, สร้างอู่ต่อเรือ, ซอฟต์พาวเวอร์
6.ถอนทหาร สับเปลี่ยนกำลัง ใช้ อส.แทนทหาร ในปี 2570
– ความพร้อมของ อส.
– โครงสร้าง กองกำลัง ฐานปฏิบัติการ ยุทโธปกรณ์ งบประมาณ พร้อมหรือยัง
– นายกฯอนุทิน ควบ รมว.มหาดไทย เป็นผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดน (ระดับประเทศ)
7.ยุบ กอ.รมน. หรือไม่
– ยุบเลิกหรือแค่ปรับโครงสร้าง
– กอ.รมน. มีปัญหากับภาคประชาสังคม
อีกด้านหนึ่ง ดร.ซาช่า เฮลบาร์ธ นักวิจัยชาวเยอรมนี ซึ่งศึกษาโครงสร้างของ BRN และปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้เชิงลึก ให้ความเห็นว่า ควรตั้งคำถามในบริบทเดียวกันนั้นกับ BRN ด้วย ขณะที่รัฐบาลไทยก็ต้องตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ ซึ่งตนขอกระชับประเด็น และเพิ่มคำถามพิเศษอีก 3 คำถาม รวมเป็น 10 คำถาม
หัวข้อคือ 10 คำถามเกี่ยวกับภาคใต้ที่รัฐบาลใหม่ควรตอบ
1. BRN คืออะไร? Network? องค์กร? Social movement? ผู้ก่อการร้าย? หรือตัวแทนของประชาชนในพื้นที่
2. จะคุยกับใคร แล้วจะรู้ว่าจะไม่คุยต่อกับตัวปลอม แต่จะคุยทางลับกับตัวจริงที่เป็นองค์กรลับ
3.นโยบายการใช้กฎหมายพิเศษ จะเพิ่ม/ลด คงไว้ หรือยกเลิก
– พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ (ยกเลิกไปแล้ว 15 อำเภอ คงเหลือ 18 อำเภอ)
– กฎอัยการศึก
4.นโยบายปราบยาเสพติด ซึ่งระบาดหนักในพื้นที่ และเกี่ยวโยงกับปัญหาความไม่สงบ
– วาระพืชกระท่อม ปฏิบัติการ 120 วัน จะสานต่อหรือไม่ (ต้นตอ น้ำกระท่อมสี่คูณร้อย)
– นโยบายกัญชาเสรี จะควบคุมอย่างไร
– นโยบายใช้กฎอัยการศึกปราบผู้ค้ายา จะเดินต่อหรือไม่
5.นโยบายพัฒนา จะเดินหน้าต่ออย่างไร
– ศอ.บต.มีโครงการขนาดใหญ่หลายโครงการ เช่น Twin Cities, สร้างอู่ต่อเรือ, ซอฟต์พาวเวอร์
6.ถอนทหาร สับเปลี่ยนกำลัง ใช้ อส.แทนทหาร ในปี 2570
– ความพร้อมของ อส.
– โครงสร้าง กองกำลัง ฐานปฏิบัติการ ยุทโธปกรณ์ งบประมาณ พร้อมหรือยัง
– นายกฯอนุทิน ควบ รมว.มหาดไทย เป็นผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดน (ระดับประเทศ)
7.ยุบ กอ.รมน. หรือไม่
– ยุบเลิกหรือแค่ปรับโครงสร้าง
– กอ.รมน. มีปัญหากับภาคประชาสังคม
ในมิติอีกด้าน ทาง ดร.ซาช่าห์ บาร์ธ นักวิจัยชาวเยอรมนี ซึ่งศึกษาโครงสร้างของ BRN และปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้เชิงลึก ให้ความเห็นว่า ควรตั้งคำถามในบริบทเดียวกันนั้นกับ BRN ด้วย ขณะที่รัฐบาลไทยก็ต้องตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ ซึ่งตนขอกระชับประเด็น และเพิ่มคำถามพิเศษอีก 3 คำถาม รวมเป็น 10 คำถาม
หัวข้อคือ 10 คำถามเกี่ยวกับภาคใต้ที่รัฐบาลใหม่ควรตอบ
(index pointing right)1. BRN คืออะไร? Network? องค์กร? Social movement? ผู้ก่อการร้าย? หรือตัวแทนของประชาชนในพื้นที่
(index pointing right)2. จะคุยกับใคร แล้วจะรู้ว่าจะไม่คุยต่อกับตัวปลอม แต่จะคุยทางลับกับตัวจริงที่เป็นองค์กรลับ
(index pointing right)3. ยังอยากจะคุยกับตัวปลอมที่มี HD สร้างกรอบ JCPP อยู่อีกหรือไม่
(index pointing right)4. กฎหมายพิเศษ/กฎหมายฉุกเฉิน ยกเลิกทั้งหมดดีไหม เพราะการมีไว้เป็นข้ออ้างทั้งฝ่ายเจ้าหน้าที่ และต่างประเทศที่ใช้เป็นเงื่อนไขบางประการ
(index pointing right)5. แหล่งที่มาของเงิน BRN มาจากอะไร? เงินอุดหนุนโรงเรียน ธุรกิจในมาเลเซีย เงินบริจาค และค่าธรรมเนียมสมาชิก? เราควรทำอย่างไร?
(index pointing right)6. การพัฒนาควรให้จังหวัดทำ ส่วน ศอ.บต.ควรมาพัฒนาด้านความมั่นคงในเรื่องการเปลี่ยนผ่าน BRN ให้มาอยู่บนดินดีหรือไม่?
(index pointing right)7. ตราบใดที่ปัญหาเหล่านี้ยังไม่ได้รับการแก้ไข ทหารก็ไม่สามารถถูกแทนที่โดย อส. ได้ พวกเขาจะกลายเป็นเป้าหมายของ BRN ใช่หรือไม่
(index pointing right)8. ความจำเป็นของ กอ.รมน. เป็นเพียงเรื่องรองหรือไม่? กลยุทธ์ในการต่อต้าน BRN สำคัญกว่ามากไม่ใช่หรือ?
(index pointing right)9. แล้วเรื่องที่ BRN สอนเรื่องชาตินิยมมลายูปาตานีสุดโต่ง + ญิฮาดท้องถิ่นในโรงเรียนของ BRN จะทำอย่างไรต่อไป?, สำหรับรัฐบาลไทย การทำ IO ไม่ได้ผลใช่หรือไม่
(index pointing right)10. ทั้งสองฝ่ายจะหยุดยั้งการละเมิดสิทธิมนุษยชนได้อย่างไร?
กองบรรณาธิการ เขียนวันที่วันอาทิตย์ ที่ 14 กันยายน 2568 เขียนโดยศูนย์ข่าวภาคใต้(-Isranews-)
